Sa isang madilim, mainit, at kulang sa bentilasyong selda, minsang nakaupo ang isang binata habang abala sa pag-aaral ng mga aklat sa inhinyeriya—walang gadgets, walang search engines, walang AI assistance—tanging mga notes, libro, bolpen, at papel, at ang kanyang matinding dedikasyon at sipag. Ngayon, ang parehong lalaking iyon ay malayang naglalakad bilang isang lisensyadong electrical engineer, isa sa mga pinakamahalagang propesyon sa lipunan.
Isang Kislap ng Pag-asa sa Likod ng Rehas
Ang kwento ni Daniel Villamor Quisa-ot ay isa sa mga pinakatampok na halimbawa. Lumaki si Daniel sa isang bukid. Siya ay maling nahatulan at gumugol ng dalawang taon sa kulungan bilang isang Person Deprived of Liberty (PDL). Nagbago ang direksyon ng kanyang buhay nang piliin niyang gamitin ang kanyang oras sa loob ng kulungan sa pag-aaral ng inhinyeriya sa halip na panghinaan ng loob—sa tulong ng kanyang mga kaklase, magulang, at mga propesor na tumangging hayaang masayang ang kanyang talento.
Sa kabila ng limitadong access sa paaralan at mga akademikong sanggunian, nagpursige si Daniel na tapusin ang kanyang degree. Pagkalaya niya, nagbunga ang kanyang sipag at tiyaga. Nakapasa siya sa apat na pagsusulit ng PRC: Licensed Electrical Engineer at Master Electrician (2021), Master Plumber (2023), at Certified Plant Mechanic (2024). Sa kasalukuyan, nagtatrabaho siya bilang electrical engineer sa isang ahensya ng gobyerno.
“Nangyari iyon sa’yo, Dan, dahil walang ibang pinili ang Diyos.”
Ang kanyang pagpupursige ay pinalakas ng kalagayan ng kanyang ama na may stage 4 colon cancer. Naniniwala rin siya na may layunin ang Diyos sa kanyang pagkakakulong — upang maibahagi niya ang Kanyang biyaya. Kalaunan, marami sa kanyang mga dating kasamahan sa kulungan ang nakalaya rin, at ang ilan ay naging mga inhinyero at manggagawa sa konstruksyon. Ang inspirasyong ito ang naging daan upang magpatuloy sila at maniwala sa mga planong inihanda para sa kanila.
Mga Tagumpay na Muling Nagbibigay-Kahulugan sa Posibilidad
Kung ang mga PDL tulad ni Daniel ay nagawang muling buuin ang kanilang buhay at karera kahit nasa loob ng kulungan, nagbibigay ito ng liwanag sa posibilidad na ang mga Persons Restored of Liberty (PRL) ay maaari ring ipagpatuloy ang kanilang mga pangarap at matagumpay na makabalik sa lipunan.
Sumusuporta sa pagbabagong ito ang mga praktikal na programa tulad ng mga inaalok ng Technical Education and Skills Development Authority (TESDA). Nagbibigay ang TESDA ng mga short-term vocational training at sertipikasyon sa mga in-demand na larangan tulad ng electrical installation, mechanical technology, welding, plumbing, at iba pang teknikal na kasanayan. Kadalasan, ang mga programang ito ay kaakibat ng mga inisyatiba sa loob ng mga kulungan, kabilang ang mga pakikipagtulungan sa mga pasilidad sa Bataan at Davao.
Marami sa mga programang ito ang nagsisilbing mahalagang hakbang tungo sa reintegration — na nagbibigay sa mga PDL at PRL ng National Certificates (NC) na maaaring magsilbing tulay patungo sa degree programs o diretsong makasuporta sa pagkuha ng licensure exams sa mga larangang kaugnay ng inhinyeriya.
Isang Panawagan para sa Mas Maraming Ikalawang Pagkakataon
Ang pagsulat ng artikulong ito ay hindi lamang pagdiriwang ng kahanga-hangang tagumpay ng mga PDL at PRL na naging lisensyadong inhinyero. Higit sa lahat, isa itong taos-pusong panawagan sa mga employer, policymaker, at sa lipunan sa kabuuan na magbukas ng mas maraming oportunidad at magbigay ng tunay na ikalawang pagkakataon.
Hindi dapat habambuhay na ikulong ang pagkatao ng isang indibidwal sa kanyang criminal record o sa isang dokumentong legal. Sa bansang tulad ng Pilipinas, kung saan matagal nang kinakaharap ang mga isyu ng pagkaantala sa hustisya, siksikan sa mga kulungan, at mga kaso ng maling o labis na pagkakakulong, hindi palaging nasasalamin ng rekord ang tunay na pagkatao, kakayahan, at potensyal ng isang tao na magbago.
Si Daniel at ang iba pa tulad niya ay patunay na sa tulong ng suporta, determinasyon, at oportunidad para sa edukasyon at skills development, ang mga Person Deprived of Liberty ay maaaring maging produktibo at lisensyadong propesyonal na makakapag-ambag nang malaki sa lipunan.
Leave a Reply