Bakit Tayo Tumutulong sa mga Kriminal?

Bakit tayo nagbibigay ng pangalawang pagkakataon sa mga taong minsan nang tinawag na “kriminal”? Bakit patuloy nating tinutulungan ang mga Persons Restored of Liberty (PRLs) na muling itayo ang kanilang buhay, habang madalas nating binabalewala ang mas malalaking kasalanan ng mga nasa kapangyarihan?

Bakas ng Nakaraan

Ang salitang “kriminal” ay hindi lamang isang gawa — ito ay naging isang permanenteng label. Parang nakatagong tattoo na hindi na mabubura. Sa sandaling makulong o ma-convict ang isang tao, agad siyang ikinakahon ng lipunan bilang mapanganib, masama, o walang halaga. Kahit matagal na ang nakalipas, kahit nabayaran na ang parusa sa bilangguan, ang rekord na ito ay sumusunod sa kanya sa bawat aplikasyon ng trabaho, sa bawat pagkakataong magsimula ulit.

Sa Pilipinas, maraming PRLs ang nahihirapang makahanap ng trabaho dahil sa NBI clearance at background checks. Ang label na “kriminal” ay mas malakas pa kaysa sa kanilang kakayahan at pagbabago.

Bunga ng Kasalanan o Bunga ng Kahirapan?

Hindi lahat ng krimen ay nagmumula sa purong kasamaan. Marami sa mga PRLs ang napilitang gumawa ng mali dahil sa matinding kahirapan, kakulangan ng oportunidad, at pangangailangang mabuhay. May mga nagnanakaw upang may maipakain sa pamilya. May mga napipilitang lumabag sa batas dahil wala nang ibang mapagpipilian.

Hindi ito pagpapawalang-sala. Ngunit ipinapakita nito na ang krimen ay madalas na bunga ng mas malalim na problema sa lipunan. Kung hindi natin uunawain ang ugat, patuloy lamang itong mauulit.

“Kahit tayo’y maawa sa sitwasyon ng mga PRL, hindi ba isang conscious choice ang paggawa ng krimen?”

Batas para sa Lahat? O Batas ng Nasa Itaas?

Kung ang batas ay para sa lahat, bakit tila hindi ito pantay? Ang mga karaniwang mamamayan ay mabilis na nahuhusgahan at napaparusahan. Samantalang ang mga nasa kapangyarihan — mga sangkot sa korapsyon, pang-aabuso, at plunder — ay madalas na nakakaiwas sa pananagutan, o kaya’y muling binibigyan ng kapangyarihan ng mga botante.

Bakit mas madaling patawarin ang mga “kriminal” na nasa poder kaysa sa mga ordinaryong tao na nagkamali at nagbago na?

Bakit Tayo Tumutulong sa mga “Kriminal”?

Dahil hindi lahat ng taong may rekord ay nananatiling masama. Marami sa kanila ang mga struggling individuals na gustong magbago at mag-ambag sa lipunan. Ang pagtulong sa kanila ay hindi pagpapabaya sa hustisya — ito ay pagkilala na ang tao ay may kakayahang magbagong-buhay.

Sa kabilang banda, madalas nating iboto at patawarin ang mga gumagawa ng mas malalaking kasalanan habang ang mga nagbago na ay patuloy na hinahatulan.

Ang tunay na tanong ay hindi “Bakit tayo tumutulong sa mga kriminal?” kundi “Sino ba talaga ang karapat-dapat sa pangalawang pagkakataon?”

Isang Huling Tanong

Second chances ay hindi ibinibigay sa lahat. Ito ay para sa mga taong handang kumita at mag-prove na karapat-dapat sila. At marami sa mga PRLs — ang mga dating tinawag na kriminal — ay handang patunayan iyon araw-araw.

Kaya bakit hindi natin sila bigyan ng pagkakataong magsimula ulit?